“Planning is a messy, time and energy-consuming business of trial, error and failure. Success is not a certainty and even when the result is successfull, it is often a surprise, not what was actually being sought.”

Jane Jacobs

Eelke Dekker schrijft op zijn blog een post over de wisseling van de Rijksbouwmeester die op 1 juli 2008 plaatsvond. Om wat van die bijeenkomst te delen plaatste hij de tekst (pdf) van de voordracht die Abram de Swaan gaf over de toekomst van stedenbouwkundig Nederland online.

Het is een leuke voordracht om te lezen, waarin diverse elementen uit de huidige ruimtelijke ordening aan de orde komen. Over een van de elementen, inspraak, heb ik hieronder een quote geplaatst. Interessante gedachte om mee te nemen bij het organiseren van participatieprocessen.

“Elk grensoverschrijdend initiatiefstuit hier op een linie van verspreide veto’s. Dat komt omdat telkens weer gemeenten, ook de kleinste, en zelfs deelraden en buurtcomités kunnen, ja zelfs moeten meebeslissen. Dat moet de mensen meer betrekken bij het openbaar bestuur en de eigen leefomgeving. En dat doet het. Maar de mensen worden in die context aangesproken als bewoners, op een deelbelang. Daar maken ze zich dan sterk voor: geen doorgaand verkeer door hun speelstraat, geen dancing in hun wijk, geen opvangcentrum voor asielzoekers, geen rioolgemaal. Niet dat ze daar als burgers, ofals kiezers tegen zijn, ze hebben het als bewoners alleen liever niet naast de deur. Als ze eenmaal uitgeïnspraakt zijn, blijft hun wijk weer schoon, heel en veilig. Maar ondertussen maken hun opgeschoten kinderen op vrijdagavond dat ze wegkomen naar de grote stad en trekken de ouders de volgende ochtend in de auto, in de file, erop uit om te winkelen in de meest nabije binnenstad, waar het zo rommelig en afwisselend kan zijn en waar je nog eens iets onverwachts te zien krijgt. Kortom: de aggregatie van lokale deelbelangen leidt helemaal niet tot een optimale ruimtelijke ordening waarin ook bovenlokale belangen meewegen en burgers beslissen op grond van een bredere waaier aan overwegingen dan enkel die van het buurtbelang.”

Adriaan de Swaan in de voordracht ‘Nederland die grote stad’, Atelier Rijksbouwmeester, 1 juli 2008

“… Juist die dubbelzinnigheid van de stad maakt haar ongrijpbaar voor planners, bestuurders, en ook voor utopisten en projectontwikkelaars, die zijn allemaal op zoek naar orde. … Wat zij allemaal stuk voor stuk miskennen is dat de stad altijd al bestaat als de meest geslaagde poging om op een directe, fysieke manier een zekere orde aan te brengen in de wanorde van het menselijk verkeer. …”

Rene Boomkens in de Volkrant van 29 maart 2008, n.a.v. de Maand van de Filosofie met als thema ‘de stad’. Rene Boomkens is hoogleraar sociale en culturele filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

“Ik denk dat in de bouwkunde wordt gepretendeerd dat het ontwerp van één man komt, terwijl een gebouw eigenlijk het resultaat is van een groepsproces. In de vliegtuigbouw wordt er als groep gewerkt. Dat is het grootste verschil.”

Als antwoord op een vraag van Delta naar het verschil tussen vliegtuigbouw en bouwkunde die in het proefschrift ‘Naar een cyclisch Iteratief Ontwerpproces en Ontwerpomgeving’ met elkaar worden vergeleken. Promotie op maandag 11 februari om 12:30 in de Aula TUDelft.

…is een verzameling van mislukkingen en juist dat maakt het spannend.”
Jan Schaefer, staatssecretaris stadsvernieuwing 1e kabinet Den Uyl

“If a city area has only new buildings, the enterprises that can exist there are automatically limited to those that can support the high costs of a new construction. Cities need old buildings to incubate new primary diversity.”

Jane Jacobs, The life and death of great American cities (1961)

“Marcel Musch wijst erop dat de grootschaligheid en daarmee verbonden eenvormigheid voorheen vooral veroorzaakt werd door de grootschalige productiewijze, maar tegenwoordig vooral het gevolg is van de wijze waarop de woningbouw wordt gefinancierd.”

In Urban Jazz, Pleidooi voor de zelfgebouwde stad. Hierop voortdenkend kan je stellen dat het karakter van een dergelijke bouw en openbare ruimte, onze leefomgeving, sterker bepaald wordt door een bouwproductiesysteem, dan door de persoonlijke voorkeuren en ideeen van bewoners en gebruikers.

“Jane Jacobs did not believe that planners could ever restore life to American cities. Instead she put her faith in the chaos of urban life, in diversity, in people — the grocery store owner, the young mother, the child playing in the street, the watchful busybodies leaning out of windows.”

Edward Rothstein in an article in the New York Times, writing about Jane Jacobs and the exhibition about her taking place at the Municipal Art Society in New York. Interesting and balanced article about Jane Jacobs, her ideas and her opponents. Worthwhile reading.

  “Als je een stad door en door plant, en daar zijn we in Nederland erg goed in, dan wurg je het leven in die stad.” …… “Misschien is het niet allemaal even mooi, maar dat is ook niet belangrijk. Een stad hoeft niet mooi te zijn, een stad moet leven en kansen bieden.”

Twee quotes uit een interview met Gert Urhahn op de website NederlandBovenWater. Interessant artikel over dynamiek in de stad en zijn innovatieve toekomstvisie-ontwerp voor de wijk Venserpolder in Amsterdam. De moeite waard om even helemaal te lezen.

‘Als de bevolking meer bij de besluitvorming over architectuur wordt betrokken, wordt het land een stuk mooier’, zei minister Plasterk van Cultuur.

Volgens Plasterk moet de overheid de burger veel meer betrekken bij de besluitvorming over de bebouwde omgeving. Plannen om dat te stimuleren gaat hij opnemen in zijn nota over architectuur, die dit jaar verschijnt.

Volkskrant, 23 augustus 2007